Kuran'da yer alan en temel kavramlardan biri "Salih amel" kavramıdır. Sanırım bu kavramda bilerek yada bilmeyerek anlam daralması yaşayanlardan. Şöyle sokağa çıksak ve/veya cami çıkışında bu kavramla ilgili düşünceleri sorsok alacağımız cevap çogunlukla "Namaz, oruç vs" ibadetlerden bahsedilir.
Halbuki kuran tedebbür, tezekkür ve tefekkür edildiğinde salih amel kavramının, yeryüzünü "cennete" çevirme projesi olduğu çıkar. Halbuki geleneksel anlayış "Dünyayı zindan" olarak tanımlar. Mutluluğun ahirette olacağını söyler. Ama bütün peygamberlerin yegane mücadelesi tevhid ve adalet eksenli bir toplumun oluşmasını sağlamakdır. Hatta hz peygamber bunu ortaya koyarken bir kadının tek başına hiç çekinmeden, sanadan, hadramuta kadar tek başına gitmesi olarak tanımlar. O halde gelin salih amel nedir? sorusuna birlikte bakalım. Bir çok farklı tanımlar görebiliriz. Ama benim yakaladıgım sizinle paylaşmak istediğim tanım "Bireyin ve toplumun ıslahına, huzuruna ve barışına katma değer sağlayacak yani insanlara fayda sağlayacak Allah’ın rızasına uygun olan her türlü amel salih ameldir." tanımlamasının oldukça kapsayıcı olduğunu düşünüyorum. O halde; Salih amel, bireyin yaptığı iyi ve güzel eylemler, davranışlar.
Ahsen-i amel ise tüm canlılar (doğa yaşamı) yararına yaptığı, bireysel/toplumsal iyiliktir. Salih amel + ahseni amel İnanmış insanın, yeryüzündeki eylemleri ile yeryüzünün imarı, ihyası ve inşası için her türlü güzel davranış ortaya koyma çabasıdır. Oldukça değerlidir. Bizim gelecek nesillere bırakacağımız en güzel mirastır. Bir misal ile daha canlı ortaya koyalım.
Bir araya gelmiş üç insan bütün gününü ecdadın yaptığı çeşmelerin tamiratına harcıyor... Bir diğeri yoldan insanlara zarar veren ne varsa kaldırmak için gayret ediyor... Bir başkası arazide yer alan ağaçları elinde makasla bir yandan budama yapıyor diğer taraftan yoz ağaçlara aşılama yapıyor. Birileri çeşme başlarına canlılar faydalansın diye fidan dikiyor... Bir diğeri sokakta bulunan can dostlarına barınak, yiyecek ve şu bırakıyor. Misalleri çoğaltabiliriz. Bunlar salihattır ve salih amelin tamda kendisidir. Toplum olarak bunun canlanması demek yaşamın, hayatın kolaylaşması demektir. Yüce yaratıcı yarattığı kul ile bunların yapılmasını istemektedir. İşte buna salih amel diyor.
Bugün bedensel ibadetler kadar malesef salih ameli yeterince anlayamadık ve anlatamadık. Bunun vebaline sanırım hepimiz ortağız. Ecdad bu konuda bizden oldukça gayretliydi... hanlar, hamamlar, kervansaraylar aş evleri, kuş evleri, kırlara yapılan çeşmeler bu anlayışın ürünüydü. Herkes karınca kaderinde bir tarafından gücü nisbetinde yer alırdı.
Eğer bugün parasıyla dahi dönüp bakmayacak insanlar varsa, şapkamızı önümüze koymalıyız. O halde zararın neresinden dönersek kardır. Salih amel yeryüzünü iyileştirme hareketidir. Eylemdir, davranıştır. Rahmeti rahman'a yolcu ettiğimiz Sucu Bayram, Bayram Acar Abi, Osman Abi gibi nicelerinin gerçek sermayeleri bu oldu. Bu tür insanların anlayışlarını devam ettirmek dilek ve duasıyla...
12.4.2025
N. YILDIRIM
Dernek Başkanı: 0543 680 80 50 (Ara)
2019 © AFŞAR HABER - Tüm Hakları Saklıdır.
Yazılım: HK Asistan, Ceyuka SMS
