NAMAZ

---

NAMAZ

NAMAZ
Bugün namazın edası ve ikamesi konusunda anlam merkezli birlikte bir yolculuk yapalım.

Müslüman fakihlerinin geneli edâyi hem namaz, oruç gibi belli bir zaman diliminde yerine getirilmesi istenen vakitli ibadetler olarak tanımlar. Yani namazı vaktinde kılmak namazın esasıdır.

Ama kurandaki ayetlere baktığımızda ekser çoğunlukla "namazı ikame edin" bağlamı karşımıza çıkar.
Bugün üzerinde durulmasi gereken bir soru "Namazın ikamesi" nedir?

Ayetlerin tefsirlerine göre, namazı ikame etmek bir ferdin namaz kılmasından daha üstün ve yüce bir manaya sahiptir.
Toplumda ve insanlar arasında namazı diriltmek, diri tutmak ve ona onur ve değer bahşetmek anlamına gelmektedir.
Tam anlamıyla namazın esasını ( kılma emrini ) fiilen yerine getirdikten sonra, yüruyusumuzde, komsulugumuzda, işimizde, eylem ve davranisimizda, ticaretimiz de, alışverişimizde yüce yaratıcının bizden istediği emirleri yerine getirmek, nehyettiklerinden sakinmakla olur.
İşte bu namazın ikamesidir.
Namazla dirilmektir.
Namazın insanı toplumsal meselelere karşı duyarlı olmasını sağlamaktır.

Yüce yaratıcı namazla insanın dirilecegini söyler. Namaz toplumsal meselelere duyarlılık kazandırır. Tıpkı oruç gibi... Zekât gibi...

Yoksa yüce Allah'ın bizim ibadetlerimize asla ihtiyacı yoktur. Ama bizim ona ihtiyacımız fazlasıyla vardır. Biz ona muhtacız. Bizi var eden şey ibadetlerin devamlılığıdir.
Onun için yüce rasul "ibadetlerin az ve devamlı olanı makbuldür." der.

Bizler, Allah'ın bize yüklediği sorumlulukları, vazifeleri yerine getirmeksizin "Allah versin, Allah doyursun vb" sözlerle Allah'a havale edersek vazifemizi yerine getirmiş olmayız.

Namazın ikamesi, namazın kıyamı gibi ayakta durmanin, omurgalı davranmanın, hayatın boyunca kimin huzurunda, niçin duracaginin vazgeçilmez bir göstergesidir. Buna şahsiyet sahibi olmak denir.

Müslümanın şahsiyetini kıyam yani ikame inşa eder. Rüzgara göre eğilip bükülen, her türlü şaklabanligi yapan, iki yüzlü, çıkarcı tipler asla istemez.

Sonuç olarak namazın edası, vaktinde Rabbinin huzurunda bulunmaktır. Ben seni yaratıcı olarak kabul ediyorum demektir.

İkamesi ise, yedi yirmi dört onun ilke ve düsturlari ile yaşamaktır. Bir aksiyon adamı olmaktir. Namazını ikame eden kişi "bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın" diyemez. Kendi için istediğini ister. Asla zulmetmez, haksızlık yapmaz, dünya yüzüne guldugunde kıyamıni degistirmez. Her türlü hadiseye karşı sorumlu ve duyarlı davranir.

Aktif iyi olmak için gayret gösterir. Yoldan insanlara zarar veren şeyleri alıp kenara koyar. Cehd yani gayret onun hayatının özüdür, onunla bütünleşerek ömrünü tamamlar.

Demekki bugün namazın edası ile birlikte namazın ikamesine yani yürüyen ahlâka, sorumluluğa ihtiyacımız var.

Anlamak ve anlamli kılmak duasıyla.
N.YILDIRIM

Yayınlanma Tarihi: 2026-03-04 16:09:16

---